
Yapay zeka ile özetle:ChatGPTGeminiPerplexityClaude
İçindekiler
- Web sitesine hangi KVKK metinleri gerekir?
- Çerez politikası nedir ve zorunlu mu?
- Hangi çerezler için onay gerekir?
- Çerez çubuğu nasıl olmalı?
- Çerez politikası nasıl hazırlanır? Örnek yapı
- Sitenize adım adım nasıl eklenir?
- Analitik ve reklam araçları veriyi yurt dışına aktarır mı?
- VERBİS kaydı kimlere zorunlu?
- KVKK metni sitede yoksa ceza var mı?
- Sık sorulan sorular
Kasım 2026 itibarıyla web sitesi sahibi için üç belge öne çıkıyor: aydınlatma metni, çerez politikası (çerez aydınlatma metni) ve yalnızca gereken yerlerde açık rıza. Bunların hangi sayfada, hangi düğmenin yanında durması gerektiğini ve çerezlerin onaydan önce nasıl durdurulacağını aşağıda sırayla anlattık. Dayanağımız 6698 sayılı Kanun ile Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun Temmuz 2025 tarihli Çerez Uygulamaları Hakkında Rehber metni.
Web sitesine hangi KVKK metinleri gerekir?
Kanun’un 10. maddesine göre veri sorumlusu, kişisel veriler elde edilirken ilgili kişilere şunları bildirmek zorunda: kimliği, verilerin hangi amaçla işleneceği, kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği, toplama yöntemi ve hukuki sebebi, ayrıca 11. maddedeki haklar. Bu bildirime aydınlatma denir. Sitenizdeki her veri toplama noktası (form, üyelik, sipariş, çerez) için geçerlidir.
Sık duyulan “gizlilik politikası” bir KVKK terimi değil, yaygın bir isimdir. Kurum rehberi, içinde pek çok konuyu anlatan karmaşık gizlilik bildirimlerinin aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirdiği şeklinde yorumlanamayacağını söylüyor. Yani tek bir uzun gizlilik sayfası yetmez; aydınlatma metni açık ve sade olmalı.
| Metin | Ne işe yarar | Nerede durur |
|---|---|---|
| Aydınlatma metni | Veriyi kim, neden, hangi dayanakla işliyor, kimlere aktarıyor, haklar neler | Alt bilgide (footer) bağlantı; her formun yanında kısa not ve bağlantı |
| Çerez politikası (çerez aydınlatma metni) | Hangi çerezler, hangi amaçla, ne kadar süreyle, kimin | Alt bilgi bağlantısı; çerez çubuğundan bağlantı |
| Açık rıza metni | Yalnızca açık rızaya dayanan işleme için onay | Ayrı onay kutusu ya da çerez tercih paneli |
| Kullanım koşulları ya da mesafeli satış sözleşmesi | Hizmet ya da satış şartları | Aydınlatmadan ayrı tutulur |
Rehber, açık rızaya dayanan işlemede aydınlatma ile açık rıza alma işlemlerinin ayrı ayrı yapılması gerektiğini de belirtiyor. Aydınlatma bir onay kutusuyla “okudum, onaylıyorum” diye bağlanacak bir şey değil; bilgilendirmedir.
Çerez politikası nedir ve zorunlu mu?
Çerez politikası, sitenizin tarayıcıya yerleştirdiği çerezleri açıklayan metindir. “Zorunlu mu” sorusunun cevabı şu: Çerezlerle kişisel veri işliyorsanız aydınlatma yükümlülüğü sizin için geçerli, bunu yerine getirmenin olağan yolu da çerez politikası ve çerez çubuğudur. Rehber, aydınlatmanın en geç verinin elde edildiği sırada, yani ziyaretçi siteye girdiği anda yapılmış olmasını ve yerine getirildiğinin ispatının veri sorumlusuna ait olduğunu söylüyor.
Rehber bir tavsiye niteliğinde, kanun metni değil. Ama Kurum’un nasıl baktığını gösterdiği için pratikte yol haritası sayılır.
Hangi çerezler için onay gerekir?
Rehberin ayrımı özetle şu: Kullanıcının açıkça talep ettiği hizmet için zorunlu olan çerezlere ayrıca açık rıza gerekmez; diğerlerinde gerekir.
| Çerez türü | Örnek | Onay gerekir mi |
|---|---|---|
| Zorunlu | Oturum açma, form doldurma, sepet, gizlilik tercihini hatırlama, güvenlik | Hayır, açık rıza dışındaki bir işleme şartına dayanılır |
| Birinci taraf analitik | Yalnızca kendi sitenizin kullanımını ölçen, kimlik tespiti sınırlı çerezler | Rehber, bunların zorunlu kapsamda değerlendirilebileceğini düşünüyor; çapraz takip yapmamalı, IP maskelenmesi tavsiye ediliyor |
| İşlevsel | Dil ya da kişiselleştirme tercihleri | Kullanıcının hizmeti açıkça talep ettiği aşikâr değilse açık rıza |
| Reklam ve pazarlama | Piksel, yeniden pazarlama, davranışsal reklam | Evet, açık rıza gerekir |
| Sosyal eklenti takibi | Ek amaçla izleme yapan sosyal ağ modülleri | Evet, varsayılan olarak üçüncü taraf çerez yerleştirmemeli |
Üçüncü taraf bir analitik aracı kullanıyorsanız ve araç ziyaretçiyi siteler arasında izliyorsa ya da reklam amaçlı kullanılıyorsa, bu tablodaki “birinci taraf analitik” satırına girmez. Aracın ayarlarına ve sözleşmesine bakıp karar vermeniz gerekir.
Çerez çubuğu nasıl olmalı?
Rehberdeki ilkeler, uygulanabilir maddeler olarak şöyle:
- Önce onay, sonra çerez: Rızaya bağlı çerezler yerleştirilmeden önce açık rıza alınmalı. Sadece siteye girilmiş olması rıza sayılmaz.
- Aktif eylem: Rıza ancak aktif bir olumlayıcı eylemle alınır. Rızaya bağlı çerezlerin yönetim panelinde ilk açılışta pasif (işaretsiz) gelmesi önemli.
- Eşit seçenek: Siteye girildiğinde çıkan panelde “kabul et”, “reddet” ve “tercihler” düğmelerinin renk, büyüklük ve punto bakımından eşit sunulması iyi uygulama örneği olarak veriliyor.
- Amaç bazında ayrı rıza: Her farklı amaç için ayrı açık rıza almaya olanak veren bir mekanizma kurulmalı. “Kişisel verilerimin işlenmesini kabul ediyorum” gibi açık uçlu bir onay tek başına açık rıza sayılmıyor.
- Geri alınabilir: Verilen rıza kolayca geri alınabilmeli. Rehber, rıza yönetiminin sayfanın bir köşesinde küçük bir simgeye dönüşmesini iyi örnek sayıyor.
- Sözleşmeye gömme yok: Reklam çerezleri için rıza, kullanım koşulları ya da gizlilik bildirimi içine eklenemez.
- Çerez duvarı: Tüm çerezleri kabul etmeyen kişinin siteye girmesini engelleyen çerez duvarı, rızayı serbest olmaktan çıkarabilir. Rehber her olayın ayrı değerlendirileceğini söylüyor.
- Süre: Çerezin amacı, süresi ve birinci ya da üçüncü taraf olup olmadığı belirtilmeli. Rızayı her ziyarette yeniden istemek yerine, çerezin ömrüyle orantılı aralıklarla hatırlatmak uygun görülüyor.
Çerez politikası nasıl hazırlanır? Örnek yapı
Tam hukuki metni bir avukata hazırlatmanız doğru olur; ama iskeleti şöyle kurabilirsiniz:
- Veri sorumlusu: Unvan, adres, iletişim.
- Çerez nedir: İki cümlelik açıklama.
- Çerez türleri: Zorunlu, analitik, işlevsel, reklam.
- Çerez tablosu: Ad, sağlayıcı, amaç, süre, birinci ya da üçüncü taraf.
- Hukuki sebep: Hangi çerez açık rızaya, hangisi başka bir işleme şartına dayanıyor.
- Aktarım: Veri yurt dışındaki sağlayıcıya gidiyor mu.
- Tercihlerinizi yönetme: Çerez panelinin nerede olduğu, tarayıcıdan silme.
- Haklar ve başvuru: Kanun’un 11. maddesindeki haklar, başvuru yolu.
Sitenize adım adım nasıl eklenir?
- Çerezleri çıkarın: Tarayıcının geliştirici araçlarıyla ya da bir tarama aracıyla sitenizin yerleştirdiği tüm çerezleri listeleyin: ad, sağlayıcı, amaç, süre.
- Sınıflandırın: Yukarıdaki tabloya göre her çerezi zorunlu ya da onaya bağlı diye ayırın.
- Onaysız betikleri durdurun: Analitik, reklam pikseli, sosyal eklenti gibi onaya bağlı betikler, ziyaretçi onay vermeden yüklenmemeli. Etiket yöneticisinde bu betikleri onay durumuna bağlı tetikleyin.
- Araç seçin: Hazır bir onay yönetim aracı ya da özel yazılmış çubuk kullanabilirsiniz. İkisinde de ölçüt aynı: eşit düğmeler, amaç bazında seçenek, sonradan değiştirme imkânı.
- Rıza kaydı tutun: Ziyaretçinin ne zaman, hangi sürümde, hangi seçeneği verdiğini kaydedin. Aydınlatmayı yaptığınızı ispat yükü sizde.
- Alt bilgi bağlantıları: Aydınlatma metni ve çerez politikası her sayfanın alt bilgisinden açılsın; çerez tercihleri için de kalıcı bir bağlantı ya da simge bırakın.
- Form kutuları: İletişim, üyelik ve sipariş formlarının yanına kısa aydınlatma notu ve metne bağlantı koyun. Pazarlama iletisi gibi açık rıza gereken şeyler için ayrı, işaretsiz kutu kullanın; zorunlu form gönderimini bu rızaya bağlamayın.
Sıfırdan bir site yaptırıyorsanız bu işlerin bir kısmı tasarım aşamasında çözülür; web sitesi yaptırma sayfamızda süreci anlattık, web sitesi yaptırmak istiyorum yazımız ise başlangıç adımlarını veriyor. Mağaza kuracaksanız e-ticaret sitesi kurmak için gerekli evraklar rehberimizde diğer belgeleri bulabilirsiniz; Shopify Türkiye’de kullanılır mı yazımızda da platform tarafını ele aldık. Mobil uygulamanız varsa karşılığı için mobil uygulama gizlilik politikası yazımıza bakın.
Analitik ve reklam araçları veriyi yurt dışına aktarır mı?
Birçok analitik ve reklam aracının sunucusu yurt dışındadır. Rehber, çerezler aracılığıyla yurt dışına veri aktarımı yapılıyorsa bunun Kanun’un 9. maddesine ve ilgili yönetmeliğe uygun olması gerektiğini belirtiyor. Madde 9, 2 Mart 2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunla değiştirildi: Aktarım için yeterlilik kararı, yoksa standart sözleşme gibi uygun güvenceler, bunlar da yoksa yalnızca arızi olmak kaydıyla sınırlı haller aranıyor. Standart sözleşme imzadan itibaren beş iş günü içinde Kuruma bildirilmeli. Hangi aracı hangi güvenceyle kullandığınızı sağlayıcının sözleşmesinden kontrol edin ve çerez politikasına yazın.
VERBİS kaydı kimlere zorunlu?
Kanun’un 16. maddesi, kişisel veri işleyenlerin Veri Sorumluları Siciline kaydolmasını öngörüyor; Kurul istisna getirebilir. Kurum’un duyurusuna göre ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işlemek olmayan, yıllık çalışan sayısı 50’den az ve yıllık mali bilanço toplamı 100 milyon Türk lirasından az olanlar kayıttan istisna. Ana faaliyeti özel nitelikli veri işlemek olanlar için 04.09.2025 tarihli kararla çalışan sayısı 10’dan az ve bilanço 10 milyon liradan az olanlar da istisna kapsamına alındı. Bilanço esasına göre defter tutanlarda iki ölçüt birlikte aranıyor; tutmayanlarda yalnızca çalışan sayısına bakılıyor. İstisna, kayıttan muaf olmak demek; aydınlatma gibi diğer yükümlülükler sürüyor. Durumunuzu Kurum’un duyurusundan kontrol edin.
KVKK metni sitede yoksa ceza var mı?
Evet. Kanun’un 18. maddesine göre aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmeyenler, veri güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmeyenler ve VERBİS kayıt yükümlülüğüne aykırı davrananlar hakkında idari para cezası verilir. Kurum’un yayımladığı 2026 tutarları (yeniden değerleme oranı %25,49):
| Aykırılık | 2026 alt sınır | 2026 üst sınır |
|---|---|---|
| Aydınlatma yükümlülüğü (md. 10) | 85.437 TL | 1.709.200 TL |
| Veri güvenliği (md. 12) | 256.357 TL | 17.092.242 TL |
| VERBİS kayıt ve bildirim (md. 16) | 341.809 TL | 17.092.242 TL |
Kesin tutar, Kurul’un olaya göre verdiği karara bağlı. Tutarlar her yıl yeniden değerlenir; güncel tabloyu Kurum’un tutarlar sayfasından alın. Kurulca verilen idari para cezalarına karşı idare mahkemesinde dava açılabilir.
Sık sorulan sorular
Çerez politikası nedir?
Sitenizin hangi çerezleri, hangi amaçla ve ne kadar süreyle kullandığını anlatan aydınlatma metnidir.
Çerez politikası KVKK’ya göre zorunlu mu?
Çerezle kişisel veri işliyorsanız ziyaretçiyi aydınlatmanız gerekir; çerez politikası bunun olağan yoludur. Zorunlu olmayan çerezlerde ayrıca açık rıza gerekir.
Web sitesine KVKK metni nasıl eklenir?
Aydınlatma metnini ve çerez politikasını ayrı sayfalar olarak yayımlayın, alt bilgiden ve formların yanından bağlayın, çerez çubuğunu da onaya bağlı betikleri durduracak şekilde kurun.
Gizlilik politikası ile aydınlatma metni aynı şey mi?
Hayır. Gizlilik politikası yaygın bir ad; yükümlülük aydınlatma metni içindir. Rehbere göre karmaşık bir gizlilik bildirimi aydınlatma yerine geçmez.
Çerez çubuğunda “reddet” düğmesi şart mı?
Rehber, “kabul et”, “reddet” ve “tercihler” düğmelerini eşit sunmayı iyi uygulama olarak gösteriyor.
Küçük işletmeler de VERBİS’e kaydolmak zorunda mı?
Eşiklerin altındaki işletmeler kayıttan istisna olabilir, ama aydınlatma gibi diğer yükümlülükler devam eder.
Bu yazı genel bilgi verir; kendi durumunuz için bir avukata danışın.