
Yapay zeka ile özetle:ChatGPTGeminiPerplexityClaude
İçindekiler
Özel yazılım için bize gelen işletmelere ilk sorduğumuz soru, bugüne kadar hangi hazır programları denedikleri. Bazen cevap, aradıkları yazılımın zaten var olduğunu gösteriyor; o zaman bunu söylüyoruz. Bu yazı o konuşmanın yazılı hali.
Özel yazılım nedir?
Özel yazılım, bir işletmenin kendi iş akışına göre sıfırdan geliştirilen yazılımdır: sipariş ve stok takibi, bayi portalı, randevu sistemi, saha ekibi uygulaması ya da şirkete özel bir CRM. Hazır yazılım ise aynı programın birçok işletmeye lisans ya da abonelikle satılmasıdır: muhasebe programları, hazır e-ticaret altyapıları, bulut CRM’ler.
Aradaki temel fark şu: hazır yazılımda siz programa uyarsınız, özel yazılımda program size uyar.
Farklar tek tabloda
| Hazır yazılım | Özel yazılım | |
|---|---|---|
| Başlangıç maliyeti | Düşük; kurulum ve ilk dönem aboneliği | Yüksek; analiz ve geliştirme bedeli |
| Süregelen gider | Kullanıcı ya da paket başına abonelik; fiyatı üretici belirler | Sunucu ve isterseniz bakım; kullanıcı başına lisans yok |
| Kullanıma başlama | Hemen | İlk aşama geliştirildikten sonra |
| İş akışına uyum | Program nasıl çalışıyorsa ekip ona uyar | Yazılım ekibin akışına göre yazılır |
| Yeni özellik | Üreticinin yol haritasına bağlı | Ne zaman ne ekleneceğine siz karar verirsiniz |
| Kaynak kod ve veri | Kod üreticide; veriyi programın izin verdiği kadar dışa aktarırsınız | Sözleşmeyle size devredilir |
| Bağımlılık | Fiyat ya da koşul değişirse taşınmak zor | Geliştirmeye başka bir ekiple devam edebilirsiniz |
| Risk | Düşük; ürün hazır ve başkalarınca denenmiş | Kapsam iyi yazılmazsa süre ve bütçe kayar |
Hazır yazılım ne zaman doğru?
- İşiniz sektörünüzdeki diğer işletmelerle aynı akışla yürüyorsa. Muhasebe, bordro ve e-fatura gibi kuralları mevzuatın belirlediği işler çoğu zaman böyle.
- Hemen başlamanız gerekiyorsa.
- Kullanıcı sayınız az ve sabitse.
- Süreciniz henüz oturmadıysa. Önce hazır bir araçla çalışıp neye ihtiyaç duyduğunuzu görmek, ileride yaptıracağınız yazılımın kapsamını da netleştirir.
Mevzuatı sık değişen işlerde özel yazılım yazdırmak yerine hazır programı kullanıp ona bağlanmayı öneriyoruz. Kural değiştiğinde güncellemeyi programın üreticisi yapar; siz yalnızca bağlantıyı korursunuz.
Özel yazılım ne zaman doğru?
- Sizi rakiplerinizden ayıran süreç programa sığmıyorsa: kendine özgü fiyatlandırma, bayi yapısı, üretim ya da sevkiyat akışı.
- İş Excel dosyaları ve WhatsApp gruplarıyla yürüyorsa ve aynı veri üç ayrı yerde tutuluyorsa.
- Birkaç hazır program kullanıyorsanız, bunlar birbiriyle konuşmuyorsa ve ekip veriyi elle taşıyorsa.
- Kullanıcı sayısı arttıkça lisans gideri her yıl büyüyorsa.
- Yazılımın kendisi ürününüzse: müşterilerinize abonelikle satacağınız bir yazılım (SaaS) ya da yatırımcıya göstereceğiniz bir platform.
Sektöre özel yazılımların hangi işleri üstlendiğine dair örnekler İpek Yazılım’ın rent a car yazılımı, VIP transfer yazılımı, kripto para borsası yazılımı, online randevu sistemi ve restoran online sipariş sistemi yazılarında var.
Üçüncü yol: hazır program ve özel bir katman
Çoğu zaman en iyi sonuç ikisinin karışımından çıkıyor: muhasebeyi hazır programda bırakıp bayilerin sipariş verdiği ekranı özel yazdırmak ya da hazır e-ticaret altyapısının yanına depo ve sevkiyat için küçük bir panel eklemek gibi. Bunun için hazır programın dışarıya veri açması (API) gerekiyor. Teklif vermeden önce kullandığınız programların buna izin verip vermediğini kontrol ediyoruz.
Maliyeti doğru karşılaştırın
Hazır yazılımla özel yazılımı ilk yılın faturasıyla karşılaştırmak yanıltıcı. Karşılaştırmayı en az üç yıllık toplamla yapın:
- Hazır yazılımda: abonelik çarpı kullanıcı sayısı çarpı yıl, uyarlama ve eklenti ücretleri, veri taşıma ve eğitim, programın yapamadığı işler için harcanan personel saati.
- Özel yazılımda: geliştirme bedeli, sunucu, bakım ve sonradan eklenecek özellikler.
Hazır programın abonelik ücretini üretici belirler ve her yıl değiştirebilir. Özel yazılımda bu gider yok, ama bakımı planlamak sizin sorumluluğunuzda.
Özel yazılım yaptıracaksanız
- İş analiziyle başlayın. Süreci kâğıt üzerinde değil, onu her gün yürüten kişilerle birlikte adım adım çıkarın.
- Aşama aşama ilerleyin. En çok ihtiyaç duyulan bölüm önce yapılsın ve kullanılmaya başlansın; sonraki aşamaların kapsamını gerçek kullanım belirlesin.
- Kod ve veri sizde kalsın. Kaynak kodun ve veri tabanının size devredildiği sözleşmede yazmalı; ayrıntılar yazılım kaynak kodu teslimi yazısında.
- Sunucu sizin adınıza açılsın. Verinin nerede durduğunu siz bilin; firmayı değiştirdiğinizde taşınacak bir şey kalmasın.
- Firmayı yaptığı işle seçin. Sorulacak sorular yazılım firması nasıl seçilir yazısında.
Sık sorulan sorular
Özel yazılım geliştirme nedir? İşletmenin kendi iş akışına göre sıfırdan yazılım geliştirilmesidir. Nasıl çalıştığımızı özel yazılım geliştirme sayfasında anlattık.
Özel yazılım ne kadar tutar? Fiyatı modül sayısı, kullanıcı rolleri, entegrasyonlar ve veri taşıma belirliyor. Bu yüzden ihtiyacı dinlemeden fiyat vermiyoruz; görüşmeden sonra kalem kalem yazılı teklif veriyoruz.
Hazır yazılımı kendimize göre değiştirtebilir miyiz? Üreticinin izin verdiği ölçüde: ayarlar, eklentiler ve API üzerinden. Kaynak kod üreticide olduğu için programın çekirdeğini değiştiremezsiniz.
Özel yazılımda kod kime ait olur? Sözleşmede devir yazıyorsa size. Yazmıyorsa haklar kodu yazanda kalabiliyor; kanunun ne dediğini kaynak kod kime aittir yazısında anlattık.
Açık kaynak yazılım hangi gruba girer? Açık kaynak programlar, WordPress gibi ücretsiz kullanılabilen hazır yazılımlardır. Üzerine eklenti ya da özel geliştirme yaptırılabilir; kullanım koşullarını programın lisansı belirler.
Özel yazılım ne kadar sürede biter? Modül sayısına bağlı. Yazılımı aşamalara bölüyoruz; en kritik işi çözen ilk aşama diğerlerinden önce kullanıma alınıyor ve her aşama için ayrı takvim veriyoruz.
İşinizi anlatmak için teklif sayfasından yazın; önce hazır bir çözümün işinizi görüp görmeyeceğine birlikte bakalım.